Những cái Tết thời Bao Cấp

194

Tết 1975, lần đầu tôi dự đám cưới và là đám cưới… chay với bánh, kẹo, trà. Thuốc lá thì toàn thuốc rê. Chợt nhớ, những cái tết của thời bao cấp, thiếu thốn, khổ cực nhưng tết đến cứ phải… ăn tết.Thuốc rê là thuốc xắt sợi từ những lá thuốc chất lượng kém, quấn bằng giấy mỏng để hút. Hết giấy mỏng thì quấn bằng giấy học trò. Để tiết kiệm, tờ giấy học trò được khéo léo tách ra làm hai, khó như “chẻ đôi” sợi tóc nhưng vẫn làm được.Giấy học trò khan hiếm thì quấn bằng bất cứ thứ gì miễn được gọi là… giấy. Trò nào có cha, anh nghiện thuốc, lâu lâu vở bị xé vài ba trang là chuyện thường.Thuốc rê khói như đám mây, mùi khét lẹt, là bạn của dân nghiện ở làng quê suốt những năm gian khó. Nên hồi đó có câu “ca” rằng: Hôn em khi tình đã mê/ Dù môi ám khói thuốc rê cũng chiều.

Đám cưới hồi đó phải thực hiện nếp sống “văn minh”. Nghĩa là phải tổ chức ở hội trường ủy ban xã, một anh/chị ở xã đoàn làm MC. Nói gì thì nói, đầu tiên phải có câu “được sự cho phép của đảng ủy, ủy ban, gia đình tổ chức…”. Xã đoàn đọc lý lịch trích ngang của cô dâu chú rể, “mô tả” quá trình tìm hiểu, yêu đương. Đại diện ủy ban phát biểu dặn dò vui duyên mới không quên nhiệm vụ, nhắn nhủ cặp uyên ương sống đẹp, nợ nước phải trên tình nhà.Sau đó là ăn bánh, uống trà, liên hoan văn nghệ. Những bài thường hát (hát chay) là: Đất nước trọn niềm vui, Cô gái Sài Gòn đi tải đạn, Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây, Hà Nội niềm tin và hy vọng, Thành phố hoa phượng đỏ… Cứ vài tiết mục ca nhạc thì có xen kẽ hát bài chòi hoặc ngâm thơ Tố Hữu.